• Data wypowiedzi
  2012-01-11
• Funkcja
  Przedstawiciel Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej
• Posiedzenie
  Posiedzenie nr 5 Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej VII kadencji w dniu 11 stycznia 2012 (pierwszy dzień obrad)
• Tematyka wypowiedzi
  Pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy o powrocie do Rzeczypospolitej Polskiej osób pochodzenia polskiego deportowanych i zesłanych przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich.
  

Szanowny Panie Marszałku! Szanowne Panie Posłanki! Szanowni Panowie Posłowie! Wysoka Izbo! Dzisiaj ponownie staję przed Wysoką Izbą jako przedstawiciel Obywatelskiego Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej „Powrót do Ojczyzny”. Tym samym pragnę przypomnieć o Polakach mieszkających poza granicami naszego państwa. Pragnę wypełnić zobowiązanie zarówno w stosunku do Polaków, którzy czekają na powrót do swojej ojczyzny, jak i w stosunku do mojego ojca, wypełniając jego testament. Maciej Płażyński był inicjatorem projektu ustawy o powrocie do Rzeczypospolitej Polskiej osób pochodzenia polskiego deportowanych i zesłanych przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Razem z nim projekt współtworzyły Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” i Związek Repatriantów RP. Projekt zyskał olbrzymie społeczne poparcie. Polacy, składając 250 tys. podpisów pod projektem ustawy, udowodnili, że los naszych rodaków mieszkających na Wschodzie nie jest im obojętny. Tak duże poparcie jest nie tylko wyrazem solidarności z Polakami, którzy zmuszeni zostali do życia na obczyźnie, ale też wezwaniem skierowanym do polskich parlamentarzystów, aby przygotowali dobre prawo i umożliwili powrót do ojczyzny tym, którzy od lat na to czekają. Wysoka Izbo! Celem proponowanej ustawy jest zrealizowanie akcji repatriacyjnej osób polskiego pochodzenia, które same, bądź ich zstępni, były zesłane lub deportowane przez władze ZSRR w ramach stalinowskich represji i które wyraziły wolę powrotu do macierzy. Ideą projektu ustawy jest przede wszystkim przyspieszenie procesu repatriacji, gdyż w ostatnich latach został on w praktyce zahamowany. Na podstawie różnych szacunków można zakładać, że obecnie repatriacją do Polski może być zainteresowana grupa od kilku do kilkunastu tysięcy naszych rodaków. W aktualnym stanie prawnym tempo repatriacji uzależnione jest od zaangażowania jednostek samo rządu terytorialnego. Obecnie to na samorządzie terytorialnym spoczywa odpowiedzialność za powodzenie repatriacji, bowiem to samorząd w miarę posiadanych środków inicjuje i prowadzi działalność na rzecz powrotu Polaków. Warunkiem niezbędnym do wydania takim osobom wizy wjazdowej w celu repatriacji jest udzielenie zaproszenia, na mocy którego jednostka samorządu terytorialnego bierze na siebie ciężar finansowania przyjazdu repatrianta. Sprowadza się to do wskazania mieszkania, w którym mógłby on zamieszkać, oraz źródeł utrzymania po powrocie do Polski. Niestety zaproszeń wysyłanych jest zbyt mało, aby można było w ogóle mówić o prowadzonej akcji repatriacyjnej. W latach 2001–2009 gminy skierowały jedynie 170 takich zaproszeń. Łączna liczba repatriantów, którzy przyjechali do Polski na podstawie obowiązującej ustawy od roku 2001, wynosi około 4 tys. osób, z czego większość przyjechała na własną rękę. Oznacza to, że wróciły przede wszystkim osoby, którym udało się sprzedać własne majątki i dzięki temu były w stanie sfinansować swój przyjazd do Polski, nie korzystając z dobrodziejstwa ustawy. W obecnym systemie prawnym pieniądze przekazywane na repatriację pochodzą z rezerwy celowej, której wysokość z roku na rok systematycznie maleje. W roku 2001 zarezerwowana kwota wynosiła blisko 40 mln zł, by następnie w roku 2009 spaść do poziomu 9 mln, z czego nie wykorzystano blisko 2 mln. Tak więc zarezerwowane na ten cel środki nie były w pełni rozdysponowane. W związku z tym podkreślić należy, że samo zwiększenie środków na repatriację nie rozwiąże problemu. To nie pieniądze są największym problemem i bolączką repatriacji. Zastanowić się należy, jak traktować repatriację naszych rodaków, czy jest to tylko koszt, czy może inwestycja ...