• Data wypowiedzi
  2012-01-11
• Funkcja
  Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości
• Posiedzenie
  Posiedzenie nr 5 Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej VII kadencji w dniu 11 stycznia 2012 (pierwszy dzień obrad)
• Tematyka wypowiedzi
  Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny.
  

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny dotyczy zasad uzyskania przez przedsiębiorców przesyłowych tytułu prawnego do korzystania z urządzeń przesyłowych, których koszty budowy poniosła inna osoba, a także rozwiązań związanych ze służebnością przesyłu. Projekt został opracowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego działającą przy ministrze sprawiedliwości. Celem tej zmiany jest wprowadzenie regulacji, które wyeliminują wątpliwości interpretacyjne związane z funkcjonowaniem nowego brzmienia art. 49 Kodeksu cywilnego nadanego nowelą z 2008 r., zachodzi bowiem potrzeba uwzględnienia niektórych wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, rozstrzygnięcia ustawowego dotyczącego różnicy poglądów tych organów sądowych. W poprzedniej kadencji Sejmu projekt został przedstawiony Wysokiej Izbie – przed dokonaniem w nim pewnych korekt – po skierowaniu go do prac w komisji, w Biurze Analiz Sejmowych, gdzie sporządzono dwie opinie, a także zamówiono dwie opinie u ekspertów zewnętrznych. Część uwag zawartych w tych opiniach została uwzględniona w obecnej wersji projektu. Teraz szczegółowo przedstawię rozwiązania tego projektu. Otóż proponuje się w nim nowelizację art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, wymieniając w tym przepisie oprócz urządzeń służących do doprowadzenia lub odprowadzenia płynów, pary, gazów, energii elektrycznej oraz innych urządzeń podobnych, także urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej i urządzenia infrastruktury komunikacyjnej. Na te urządzenia rozszerzono regulację, że nie należą one do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. W ten sposób rozszerzono wyjątek od zasady superficies solo cedit mówiący, że własność budynków i urządzeń wzniesionych na nieruchomości gruntowej związana jest z własnością gruntu. W projektowanym art. 49 § 2 Kodeksu cywilnego doprecyzowano ustawowe określenie, które tworzy warunek dla odrębnej własności urządzeń. Chodzi o określenie: jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Zaproponowano wykładnię Trybunału Konstytucyjnego zawartą w uchwale z dnia 4 grudnia 1991 r. oraz wykładnię Sądu Najwyższego zawartą w uchwale składu 7 sędziów z dnia 8 marca 2006 r., zgodnie z którą to wykładnią pojęcie „wejście w skład przedsiębiorstwa” oznacza faktyczne, czyli fizyczne przyłączenie urządzenia do sieci. Podkreśla się też element trwałego, a nie chwilowego czy tymczasowego połączenia. Proponowana treść art. 49 § 3, 4 i 5 Kodeksu cywilnego dotyczy szczegółowego uregulowania statusu prawnego wspomnianych wcześniej urządzeń danej infrastruktury, o których stanowi art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, w szczególności w aspekcie ich własności. Przed posadowieniem na gruncie urządzenie jest bowiem rzeczą ruchomą i niewątpliwie jest własnością osoby, która poniosła koszty jego budowy. W obowiązującej regulacji rzecz ta, czyli urządzenie, po połączeniu w sposób trwały z nieruchomością z reguły będącą własnością przedsiębiorcy, z mocy art. 191 Kodeksu cywilnego uzyskuje status części składowej nieruchomości, a więc staje się własnością właściciela nieruchomości. Następnie rzecz lub urządzenie traci status części składowej nieruchomości, na podstawie art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, z chwilą, kiedy wchodzi w skład przedsiębiorstwa, czyli w momencie trwałego fizycznego połączenia urządzenia z siecią. Wejście rzeczy w skład przedsiębiorstwa nie oznacza jednak, że przedsiębiorca uzyskuje względem niej prawo własności. Urządzenie, które wchodzi w skład przedsiębiorstwa przez to połączenie, uzyskuje ponownie status rzeczy ruchomej, a odrębne przepisy przesądzą o sposobie nabycia własności i podmiotach uprawnionych do własności. Obowiązująca treść art. 49 § 2 Kodeksu cywilnego wiąże własność urządzenia z poniesieniem kosztów ...